Cầu thang nhà ở bao nhiêu bậc là câu hỏi gần như gia đình nào cũng đặt ra khi làm nhà, vì nó liên quan cả đến sự an toàn lẫn quan niệm phong thủy. Số bậc không thể chọn tùy thích mà phải khớp với chiều cao tầng và kích thước bậc dễ bước. Bài viết này hướng dẫn 3 bước tính đơn giản, kèm ví dụ cụ thể để bạn tự kiểm tra bản vẽ của mình.
Cầu Thang Nhà Ở Bao Nhiêu Bậc Là Hợp Lý?
Với nhà ở dân dụng, mỗi tầng thường có 17 hoặc 21 bậc. Nhà có chiều cao tầng thấp có thể dùng 13 bậc, nhà tầng cao dùng 25 bậc. Các con số này vừa cho chiều cao bậc dễ đi, vừa rơi vào cung Sinh theo cách tính dân gian.
Quy Tắc Sinh Lão Bệnh Tử
Người Việt đếm bậc theo vòng bốn chữ Sinh, Lão, Bệnh, Tử rồi lặp lại. Bậc cuối cùng nên rơi vào chữ Sinh, tức tổng số bậc chia cho 4 dư 1. Vì vậy các số 13, 17, 21, 25 được xem là đẹp.
Đếm Bậc Như Thế Nào Cho Đúng?
Mỗi lần nhấc chân lên một cao độ mới được tính là một bậc, kể cả bước lên chiếu nghỉ và bước cuối cùng lên sàn tầng trên. Phần lớn gia đình tính riêng cho từng tầng. Một số nơi lại tính tổng từ trệt lên tầng cao nhất, nên bạn hãy thống nhất cách đếm với kiến trúc sư ngay từ đầu.
Số Bậc Tham Khảo Theo Chiều Cao Tầng
Bảng quy đổi dưới đây giúp bạn ước lượng nhanh trước khi tính chi tiết.
- Tầng lửng cao khoảng 2,1 đến 2,3 m: 13 bậc, mỗi bậc cao khoảng 16 đến 17,5 cm.
- Tầng cao khoảng 2,7 đến 3 m: 17 bậc, mỗi bậc cao khoảng 16 đến 17,5 cm.
- Tầng cao khoảng 3,3 đến 3,6 m: 21 bậc, mỗi bậc cao khoảng 16 đến 17 cm.
- Tầng cao khoảng 3,9 đến 4,2 m: 25 bậc, mỗi bậc cao khoảng 15,5 đến 17 cm.
Nếu chiều cao tầng nhà bạn nằm giữa hai khoảng trên, hãy thử cả hai số bậc liền kề rồi so sánh chiều cao bậc thu được.
3 Bước Tính Số Bậc Cầu Thang
Bước 1: Đo Chiều Cao Tầng
Lấy khoảng cách từ mặt sàn hoàn thiện tầng dưới đến mặt sàn hoàn thiện tầng trên. Đây là tổng chiều cao mà cầu thang phải vượt qua.
Bước 2: Chia Cho Chiều Cao Bậc Mong Muốn
Chiều cao bậc dễ đi trong nhà ở thường từ 15 đến 18 cm. Lấy chiều cao tầng chia cho con số bạn chọn sẽ ra số bậc gần đúng.
Bước 3: Làm Tròn Về Số Bậc Đẹp Và Kiểm Tra Lại
Chọn số bậc gần nhất thuộc nhóm 13, 17, 21, 25 rồi chia ngược lại để ra chiều cao bậc chính xác. Nếu kết quả vẫn nằm trong khoảng dễ đi thì phương án đạt.
Ví dụ, tầng cao 3,4 m chia cho 21 bậc được khoảng 16,2 cm mỗi bậc, rất dễ bước. Nếu chọn 17 bậc, mỗi bậc cao tới 20 cm, khá mỏi với người lớn tuổi.
Kích Thước Bậc Thang Dễ Đi
Số bậc đẹp vẫn chưa đủ nếu từng bậc quá dốc hoặc quá hẹp.
- Chiều cao bậc: thường từ 15 đến 18 cm.
- Chiều rộng mặt bậc: thường từ 25 đến 30 cm, đủ đặt gần trọn bàn chân.
- Công thức bước chân: hai lần chiều cao cộng một lần mặt bậc nên vào khoảng 60 đến 64 cm.
- Chiều rộng vế thang: nhà phố thường làm từ 90 cm trở lên để hai người tránh nhau.
- Tay vịn: cao khoảng 90 cm tính từ mũi bậc.
Một vế thang dài liên tục cũng nên có chiếu nghỉ, thông thường không để quá 18 bậc mới nghỉ. Các quy chuẩn về nhà ở được công bố trên cổng thông tin của Bộ Xây dựng.
Tính Chiều Dài Thang Trên Mặt Bằng
Sau khi có số bậc, bạn cần biết cầu thang chiếm bao nhiêu diện tích sàn. Chiều dài một vế thang bằng số mặt bậc nhân với bề rộng mặt bậc, trong đó số mặt bậc luôn ít hơn số bậc một đơn vị vì bậc cuối cùng chính là sàn tầng trên.
Ví dụ, thang thẳng 17 bậc với mặt bậc rộng 25 cm sẽ dài khoảng 4 m trên mặt bằng. Nếu nhà không đủ chiều dài, bạn phải chia thang thành hai vế có chiếu nghỉ ở giữa. Chiếu nghỉ nên rộng tối thiểu bằng bề rộng vế thang để việc xoay người và mang vác đồ được thoải mái.
Đừng quên kiểm tra khoảng trống phía trên đầu. Từ mũi bậc lên đến mặt dưới của dầm hoặc vế thang phía trên nên còn khoảng 2 m trở lên để người cao không bị cụng đầu.
Chọn Kiểu Cầu Thang Theo Diện Tích Nhà
Khi đã biết cầu thang nhà ở bao nhiêu bậc, bước tiếp theo là chọn hình dáng thang. Cùng một số bậc nhưng mỗi kiểu lại cho cảm giác bước và mức chiếm chỗ khác nhau.
Thang Thẳng Một Vế
Dễ thi công và dễ đi nhất vì mọi bậc đều giống nhau. Kiểu này cần một khoảng dài liên tục nên hợp với nhà ống sâu hoặc tầng lửng thấp.
Thang Chữ L Và Chữ U
Thang gập thành hai hoặc ba vế quanh chiếu nghỉ, tiết kiệm chiều dài và có chỗ dừng chân. Đây là kiểu phổ biến nhất ở nhà phố vì dễ bố trí 21 bậc trong một ô thang gọn.
Thang Xoắn Và Thang Lượn
Chiếm ít diện tích và đẹp mắt, nhưng mặt bậc phía trong rất hẹp. Kiểu này chỉ nên dùng cho lối phụ hoặc nhà ít người lớn tuổi.
Những Lỗi Thường Gặp Khi Tính Bậc Thang
- Chỉ quan tâm số bậc đẹp mà bỏ qua chiều cao bậc, khiến thang quá dốc.
- Quên tính lớp gạch, đá hoàn thiện nên bậc đầu và bậc cuối cao lệch nhau.
- Các bậc trong cùng một vế cao không đều, rất dễ vấp.
- Bậc chéo ở đoạn xoay quá hẹp phía trong, khó đặt chân.
Bạn có thể đọc thêm bài lỗi bố trí cửa ra vào và cầu thang để tránh các sai sót về vị trí đặt thang.
Câu Hỏi Thường Gặp
Cầu Thang Nhà Ở Bao Nhiêu Bậc Thì Phạm Phong Thủy?
Theo quan niệm dân gian, số bậc rơi vào Bệnh hoặc Tử là nên tránh, ví dụ 15, 16, 19, 20. Đây là niềm tin truyền thống chứ không phải quy định kỹ thuật.
Nhà Nhiều Tầng Có Cần Số Bậc Giống Nhau Không?
Không bắt buộc. Tầng trệt thường cao hơn nên có thể 21 bậc, các tầng trên 17 bậc. Điều quan trọng là chiều cao bậc giữa các tầng không chênh quá nhiều để bước chân không bị hụt.
Chiếu Nghỉ Có Tính Là Một Bậc Không?
Có. Bước chân lên chiếu nghỉ làm thay đổi cao độ nên được đếm như một bậc bình thường.
Bậc Tam Cấp Ngoài Sân Có Cộng Vào Số Bậc Cầu Thang Không?
Không. Bậc tam cấp trước nhà được đếm riêng và thường chọn số lẻ như 3, 5 hoặc 7 bậc. Số bậc cầu thang chỉ tính từ sàn tầng dưới lên sàn tầng trên.
Nhà Có Người Lớn Tuổi Nên Làm Bậc Cao Bao Nhiêu?
Nên ưu tiên bậc thấp, khoảng 15 đến 16,5 cm, mặt bậc rộng từ 27 cm trở lên và có tay vịn chắc chắn ở cả hai bên nếu vế thang đủ rộng. Mũi bậc nên có gờ hoặc nẹp chống trơn, đồng thời bố trí đèn chiếu sáng dọc lối đi để bước chân ban đêm an toàn hơn. ## Kết Luận
Cầu thang nhà ở bao nhiêu bậc nên được quyết định theo thứ tự: an toàn và dễ đi trước, số đẹp theo phong thủy sau. Hãy đo chiều cao tầng, chia thử với 17 và 21 bậc rồi chọn phương án cho bậc thang thoải nhất. Nếu đang hoàn thiện phương án mặt bằng, mời bạn xem thêm bài thiết kế nhà phố tiện nghi và theo dõi Kinh Nghiệm Làm Nhà để nhận thêm nhiều kinh nghiệm hữu ích.
